تصویرهای حسی و وجودی
واژههای شاخص این محور: آب، پر، چشم، رنگ، آتش، آیینه، خاک، سینه.
مضمون محاسباتی «تصویرهای حسی و وجودی» در کل پیکره سهم ۱۴٪ دارد، در سده ۱۱ به بیشترین سهم خود یعنی ۲۹٪ میرسد و روند بلندمدت افزایشی است (ρ = ۰.۶۴۷). پس از اصلاح چندآزمونی نیز روند معنادار گزارش شده است (q = ۰.۰۰۰۱).
این مضمون در یک نگاه
تغییر سهم «تصویرهای حسی و وجودی»
طول هر نوار سهم این محور از ترکیب موضوعی سده را نشان میدهد. اعداد از تحلیل برابرِ شاعران به دست آمدهاند، نه شمار خام متنها.
| سده هجری | سهم موضوع |
|---|---|
| سده ۳ | ۱۰٫۸٪ |
| سده ۴ | ۵٪ |
| سده ۵ | ۵٫۶٪ |
| سده ۶ | ۶٫۹٪ |
| سده ۷ | ۵٫۸٪ |
| سده ۸ | ۶٫۴٪ |
| سده ۹ | ۱۰٫۷٪ |
| سده ۱۰ | ۱۲٫۴٪ |
| سده ۱۱ | ۲۹٪ |
| سده ۱۲ | ۷٫۳٪ |
| سده ۱۳ | ۷٪ |
| سده ۱۴ | ۲۸٫۷٪ |
| سده ۱۵ | ۱۸٫۳٪ |
موضوعهای همحرکت یا خلافجهت
همبستگی زیر فقط شباهت مسیر تاریخی را میسنجد؛ رابطه علّی یا هممعنایی را اثبات نمیکند.
چگونه این نمودار را بخوانیم؟
افزایش سهم یعنی واژههای این خوشه در میان موضوعهای مدل وزن بیشتری گرفتهاند؛ نه اینکه همه شعرهای آن سده درباره همین مضمون بودهاند. اوج سدهای نیز یک نشانه پیکرهای است، نه مرز قطعی سبک تاریخی.
برچسب، تفسیر انسانی است
مدل گروه واژهها را استخراج میکند و پژوهشگر به آن برچسب میدهد. واژههای چندمعنا، تفاوت ژانر و انتساب سدهای میتوانند بر نتیجه اثر بگذارند.
استناد پیشنهادی
کریمی، حسین. (۲۰۲۶). «تحول مضمون تصویرهای حسی و وجودی در شعر فارسی». از شعر تا داده: اطلس تعاملی تحلیل دادههای شعر فارسی. https://frompoetrytodata.vercel.app/themes/sensory-existential-images/