استعارهها نمیمیرند؛ میدان معنایی عوض میکنند
ده خانواده تصویری در سدههای مختلف ردیابی شدهاند. صفحه هر خانواده، فراوانی، دوره اوج، شبکه همرخدادی و محدودیت تشخیص کاربرد مجازی را نشان میدهد.
هیچیک از ده خانواده بررسیشده کاملاً ناپدید نمیشود؛ الگوی غالب خاموشی موقت، بازگشت و جابهجایی همسایگان معنایی است.
راه، سفر و منزل
خانواده تصویری «راه، سفر و منزل» در ۲۸٫۶٪ از شعرهای پیکره دیده شده، نرخ کلی آن ۳۶٫۳ رخداد در هر هزار واژه است و اوج پایدارش در سده ۱۰ قرار دارد.
میدان معنایی غالب: عشق، بدن و معشوق۲۸٫۱ در هزار واژهگل و بلبل
خانواده تصویری «گل و بلبل» در ۲۴٫۹٪ از شعرهای پیکره دیده شده، نرخ کلی آن ۲۸٫۱ رخداد در هر هزار واژه است و اوج پایدارش در سده ۱۱ قرار دارد.
میدان معنایی غالب: عشق، بدن و معشوق۲۴٫۶ در هزار واژهنور، شمع و تاریکی
خانواده تصویری «نور، شمع و تاریکی» در ۲۳٫۱٪ از شعرهای پیکره دیده شده، نرخ کلی آن ۲۴٫۶ رخداد در هر هزار واژه است و اوج پایدارش در سده ۸ قرار دارد.
میدان معنایی غالب: رنج، مرگ و فقدان۲۴٫۱ در هزار واژهخون، زخم و خنجر
خانواده تصویری «خون، زخم و خنجر» در ۲۳٫۷٪ از شعرهای پیکره دیده شده، نرخ کلی آن ۲۴٫۱ رخداد در هر هزار واژه است و اوج پایدارش در سده ۱۳ قرار دارد.
میدان معنایی غالب: قدرت و نبرد۲۲٫۴ در هزار واژهباده، شراب و ساقی
خانواده تصویری «باده، شراب و ساقی» در ۱۹٫۹٪ از شعرهای پیکره دیده شده، نرخ کلی آن ۲۲٫۴ رخداد در هر هزار واژه است و اوج پایدارش در سده ۸ قرار دارد.
میدان معنایی غالب: عشق، بدن و معشوق۱۹٫۵ در هزار واژهآتش، شعله و شرر
خانواده تصویری «آتش، شعله و شرر» در ۲۰٫۲٪ از شعرهای پیکره دیده شده، نرخ کلی آن ۱۹٫۵ رخداد در هر هزار واژه است و اوج پایدارش در سده ۱۱ قرار دارد.
میدان معنایی غالب: عشق، بدن و معشوق۱۷٫۶ در هزار واژهدریا، موج و ساحل
خانواده تصویری «دریا، موج و ساحل» در ۱۶٫۸٪ از شعرهای پیکره دیده شده، نرخ کلی آن ۱۷٫۶ رخداد در هر هزار واژه است و اوج پایدارش در سده ۱۱ قرار دارد.
میدان معنایی غالب: عشق، بدن و معشوق۹٫۳ در هزار واژهآینه و بازتاب
خانواده تصویری «آینه و بازتاب» در ۱۰٫۷٪ از شعرهای پیکره دیده شده، نرخ کلی آن ۹٫۳ رخداد در هر هزار واژه است و اوج پایدارش در سده ۱۱ قرار دارد.
میدان معنایی غالب: عشق، بدن و معشوق۳٫۵ در هزار واژهقفس و زندان
خانواده تصویری «قفس و زندان» در ۴٫۷٪ از شعرهای پیکره دیده شده، نرخ کلی آن ۳٫۵ رخداد در هر هزار واژه است و اوج پایدارش در سده ۱۴ قرار دارد.
میدان معنایی غالب: طبیعت و زیبایی۳٫۱ در هزار واژهزنجیر و اسارت
خانواده تصویری «زنجیر و اسارت» در ۴٫۵٪ از شعرهای پیکره دیده شده، نرخ کلی آن ۳٫۱ رخداد در هر هزار واژه است و اوج پایدارش در سده ۱۱ قرار دارد.
میدان معنایی غالب: عشق، بدن و معشوقاستناد پیشنهادی
کریمی، حسین. (۲۰۲۶). «نمایه استعارههای شعر فارسی». از شعر تا داده: اطلس تعاملی تحلیل دادههای شعر فارسی. https://frompoetrytodata.vercel.app/metaphors/